Emre ERGÜL

1990’ların sonu ve 2010’ların başı arasında doğan ve tüm dünyada “Z Kuşağı” olarak adlandırılan gençler, satrancı keşfetti ve bazılarının “Bu nasıl spor?” diye sorguladığı satrancın tüm dünyadaki kaderini değiştirdi.

Amerikan New York Times gazetesi, “Z Kuşağı, usta bir hareketin ardından satranç oynamaya başladı” başlıklı dosya haberinde, Z Kuşağı’nın satrancı keşfetmesine geniş yer verildi. Gazeteye göre, Z Kuşağı satrancı COVID-19 pandemi döneminde tanıdı ve sevdi. Ancak satranca olan ilgi, pandemi sonrası bitmedi, aksine fırladı. Örneğin, dünyanın önde gelen satranç sitelerinden Chess.com…

Merkezi ABD’de olan ve üç yöneticisinden birinin Türk olduğu Chess.com’un pandemide 5.4 milyon olan üye sayısı, geçtimiz Kasım ayından bugüne kadar 11 milyona çıktı. Chess.com verilerine göre, bu yılın ocak ve şubat ayında üye olanların çoğunluğu 13-17 yaş arası gençler (549 bin kişi)…

İkinci grup ise 18-24 yaş arasındakiler… Gazeteye konuşan bir genç kız, ilgiyi “Partilerde satranç oynayanları görüyorum” diye anlatıyor. Peki ne oldu da, pandemi döneminde satrançla tanışan Z Kuşağı, pandemi sonrası spora iyice bağlandı? New York Times’a göre, Netflix’te yayınlanan ve Elizabeth Harmon adlı satranç dahisinin hayatının anlatıldığı “The Queen’s Gambit” dizisi Z Kuşağı’nı kalbinden vuran “usta hareket” oldu.

Rakamlar yalan söylemez: Global ekonomik trendleri takip eden Market Watch’a göre, 2022’de 2.1 milyar doları gören küresel satranç pazarı durmayacak ve 2028’de yüzde 3.58’lik bir atışla 2.8 milyar dolara ulaşacak! Z Kuşağı’nın favori sosyal medya platformu Tiktok da satrançseverlerin “yeni mekanı” oldu. Satrançseverlerin Tiktok’taki oluşumu “ChessTok”a üye olanların sayısı her geçen artıyor. Insider Dergisi’ne göre “chesstok” etiketi bugüne kadar 198 milyon kez izlendi.

Bizde durum ne? Türkiye Satranç Federasyonu verilerine göre, Türkiye’de 1 milyon 122 bin 663 lisanslı satranç oyuncusu var. Bakın dikkat edin, bunların 1 milyonu aşkını 7-18 yaş arası gençler! 7-18 yaş arası kadın sporcuların sayısı 356 bin 133. 7-18 yaş arası erkek sporcuların sayısı 665 bin 941… Satrancı evde keyif için oynayanların sayısı ise bilinmiyor.

“Pandemide üreticiler satranç takımı talebini yetıştirmekte zorlandı”

Türkiye Satranç Federasyonu Projeler Kurulu Başkanı Talha Emre Akıncıoğlu, Z Kuşağı’nın satranca olan ilgisi için DÜNYA’ya şu değerlendirmeleri yaptı: “Ülkemizde özellikle Z kuşağı için en tercih edilen spor, satranç. Ülkemizde son 10 yılda okullarda satrancın yayılması, birçok eğitim kurumunun satrancı ders olarak müfredatına eklemesi ile satranç okullardan çocuklar ile evlere ulaştı.” “Satranç pandemi döneminin çok tercih edilen sporu oldu.

Özellikle evlere kapandığımız dönemlerde ‘lichess’ ve ‘chesscom’ platformları dünyada insanların birbirleriyle satranç ile iletişim kurmalarını sağladı. Öyle bir talep oldu ki, ilk ay bu iki platformun alt yapıları çöktü. Pandemi dönemi online satış sitelerinin ana sayfalarında hep satranç temalı ürünler vardı. Üreticiler satranç takımı ve satranç kitabı talebini karşılamakta zorlandı.”