Takip Edin

Sektörel Gündem

Denizlerdeki biyoçeşitlilik iklim değişikliği etkisinde

İklim değişikliği, denizdeki yaşamı da olumsuz etkiledi. Mersin Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Deniz Ayas, “Denizlerdeki ve tatlı sulardaki sıcaklık artışı, deniz seviyesinin yükselmesi, denizlerin asitlenmesi gibi faktörler denizel türlerin gelecekte azalmasına sebep olacaktır” diye konuştu.

Yayınlanma tarihi

-

Müjde DEMİR

Uluslararası iklim değişimi çalışmaları (IPCC), geçen yüzyılda deniz seviyesinin küresel ölçekte 10-20 cm yükseldiğini ortaya koydu. Bu yükselmenin ağırlıklı olarak küresel ısınmadan kaynaklandığı belirtilirken, bu yüzyılda ise 40-60 cm daha yükseleceği tahmin ediliyor.

Denizlerdeki aşırı avcılık ve kirliliğin balık türlerine ve ekosistem de ciddi tahribat yarattığını, bunlara iklim değişimi ile gelen faktörler de eklendiğinde yağış rejiminde ve su kalitesinde değişimler meydana geldiğini söyleyen Mersin Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Deniz Ayas, “Denizlerdeki ve tatlı sulardaki sıcaklık artışı, deniz seviyesinin yükselmesi, denizlerin asitlenmesi gibi faktörler denizel türlerin gelecekte azalmasına sebep olacaktır” dedi.

Küresel iklim değişikliklerinin hem yetiştiricilikte hem de doğal balık stokların üremesinde ciddi bir değişimi beraberinde getirebileceğine dikkat çeken Ayas, “Deniz ve hava sıcaklığı artışını makro değişiklik olduğu için kontrol edemeyiz. Bunun yerine, sıcaklığın değişmesiyle yetiştiricilikte kullanılan alabalık, çupra, levrek gibi balık türlerinin yerine gelecekte farklı türleri yetiştiriciliğe adapte etmek zorunda kalabiliriz.

İklim değişikliğinin olumsuz etkilerinin ciddi şekilde görülmeye başladığı bu dönemde deniz kirliliğinin ve aşırı avcılık uygulamalarının önlenmesi ve deniz koruma alanları belirlenmesine yönelik çalışmalar yapılmalıdır. Bu konuda Birleşmiş Milletler Okyanus Konferansı’ndan 2030’a Kadar Ulusal Deniz Alanlarının yüzde 30’unun Korunması Kararı Çıktı. Ülkemizde de deniz koruma alanlarıyla ilgili yürütülen çalışmaların arttırılması gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Yasaklar 1 Ekim’e uzatılmalı

Deniz ürünlerinden ekonomik olarak yararlanmak, sürdürülebilir avcılığı temin etmek ve balık popülasyonunu korumak için her yıl 1 Nisan-1 Eylül tarihlerinde gerçekleşen av yasağı uygulamasının, Akdeniz kıyılarının Karadeniz, Marmara ve Ege kıyılarına oranla daha sıcak olması nedeniyle erken avlanan balıklarda telef olma durumu görüleceğinden, Akdeniz’deki av yasaklarının 1 Ekim’e kadar uzatılması isteniyor.

Ekolojik dengenin korunması ve değerli protein kaynağından gelecek nesillerin de faydalanması açısından av yasaklarının büyük önem taşıdığını belirten Mersin Balıkçılar Derneği Başkanı Adnan Polat, mevsimsel değişiklikler sebebiyle hava sıcaklığının artmasından dolayı balık tüketiminde azalma yaşandığına dikkat çekerek, “Akdeniz’deki av yasaklarının 1 Ekim’e kadar uzatılmasını istiyoruz.

Av yasaklarının sebebi, bilinçli avcılığı geliştirmek ve balıkların üremesine imkan sağlamaktır. Balıkların yüzde 80’i av yasağı getirilen bu 4 aylık süre içerisinde yumurtluyor. Avcılığa getirilen yasakların amacı balıkçılığı sürdürülebilir hale getirmektir” dedi.

“Balık fiyatları yüzde 30 düşecek”

Polat, 4 ay önceki balık fiyatları ile şu anki fiyatlar arasında yüzde 10’luk bir artış olduğun, şu an sardalyanın 40 TL’den, çupranın 120 TL’den levreğin 160 TL’den satıldığını, ekim kasım aylarında balık çeşitliliğinde artış yaşanacağından balık fiyatlarında yüzde 30 düşüş beklediklerini belirtti. Polat konuşmasını şöyle sürdürdü: “Her balık belirli mevsimlerde ve aylarda daha lezzetli, iri veya yağlı olur. Sardalyanın en lezzetli olduğu zamanlar temmuz-ekim ayları arasıdır.

Sardalya, avlanma yoluyla yakalanan balıklar listesinde 4. sırada yer almaktadır ve 10-25 santimetre arasında boyları değişmektedir. Sağlık için önemli bir yağ asidi olan Omega-3 açısından çok zengindir. Dişi bir sardalya balığı tek seferde 25 bin yumurta bırakabilmektedir. Ve bu sebeple yılın 12 ayı avlanması serbesttir.

Fakat küresel ısınma ile beraber deniz suyu sıcaklığının artması sardalyeyi de etkiledi. Sardalya balığı haziran ayında 16-17 cm idi. Temmuz ve ağustos ayında 11-12 cm’ye kadar küçüldü. Sardalyanın boyunun uzaması gerekirken küçülmeye başladı. Bizler diğer balık türlerinde olduğu gibi sardalyaya da av yasağının getirilmesini istiyoruz” diye konuştu.

Çeşitlilik insan baskısı altında

Mersin Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Deniz Ayas: “Türkiye’nin sahip olduğu yaklaşık 8 bin 500 km’lik kıyı şeridinde yaklaşık 3 bin bitki ve hayvan türü yaşamaktadır. Ancak Türkiye’nin denizel biyolojik çeşitliliği ciddi şekilde insan baskısı altında bulunmaktadır. Denizel yaşam alanlarının ve ekosistemlerinin tahribatı, denizel kaynakların aşırı kullanımı ve kıyı alanlarının dönüştürülmesi ve/veya tahribatı en temel tehditler arasında yer almaktadır” diye konuştu.

Doğal rezervler oluşturulmalı

Deniz kaynaklarının sürdürülebilirliğini sağlamanın yolunun denizlerde etkin yönetilen doğal rezervler oluşturmaktan geçtiğini belirten Deniz Ayas, “Balık stoklarının korunması ve arttırılması için dönemsel ya da tamamen balıkçılığa kapatılmış bu sayede kaynağın tüketilmesi engellenerek balıkçılık sektörünün devamlılığı sağlanmıştır. 21’inci yüzyılda ise “Deniz Milli Parkı”, “Deniz Rezervi” gibi değişkenlik gösteren deniz koruma alanları oluşturulmaya başlanmıştır. Türkiye ‘de 31 Deniz ve Kıyı Alanı yasal olarak korunmakta ve karasuların yaklaşık yüzde 4’ü korunmaktadır” dedi.


TKU MAGAZİN sitesinden daha fazla şey keşfedin

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

Devamını oku
Yorum Yaz

Yorum Yaz

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Sektörel Gündem

Yapay Zekâ Kullanan KOBİ’lerde Verimlilik %67’ye Kadar Artıyor

Yayınlanma tarihi

-

Yapay zekâ, KOBİ’lerde yalnızca operasyonel hız kazandırmakla kalmıyor, doğrudan ölçülebilir finansal sonuçlar da üretiyor. Kobi AI Kurucusu Baran Kaya, yapay zekâyı iş süreçlerine entegre eden işletmelerde stok maliyetlerinin ortalama %30 iyileştiğini, çalışanların aynı sürede tamamladığı iş miktarının ise %67’ye varan oranlarda arttığını açıkladı.


KOBİ’lerde Yapay Zekâ ile Somut Finansal Kazanç

Baran Kaya’ya göre, KOBİ’lerde yapay zekâ kullanımı, soyut bir teknoloji yatırımı olmaktan çıkarak doğrudan rekabet avantajı sağlayan stratejik bir araca dönüşüyor.

Özellikle:

  • Stok yönetimi
  • Satın alma süreçleri
  • Finansal planlama
  • Teklif ve satış operasyonları

gibi alanlarda yapay zekâ destekli sistemler kısa sürede verimlilik sağlıyor.

Kaya, KOBİ’lerin veri yapısı ve işleyiş modelinin büyük ölçekli şirketlerden farklı olduğunu belirterek, geliştirdikleri sistemlerin bu gerçekliğe göre tasarlandığını vurguladı.


Agentic AI Yaklaşımıyla Yeni Dönem

Kobi AI altyapısında kullanılan büyük dil modelleri, daha geniş bir Agentic AI mimarisi içinde görev yapıyor.

Bu modelde:

  • Yapay zekâ asistanları teklif hazırlıyor
  • Satış süreçlerini destekliyor
  • Analiz ve karar destek sistemleri üretiyor
  • Birbirleriyle iletişim kurarak sonuçları denetliyor

Bu yapı sayesinde özellikle sınırlı insan kaynağına sahip KOBİ’ler, daha düşük maliyetle daha yüksek çıktı elde edebiliyor.


3 Ayda İlk Sonuç, 2-3 Yılda Yaygınlaşma Beklentisi

Baran Kaya, satın alma, stok ve finans süreçlerini yöneten yapay zekâ ekiplerinin henüz sınırlı örneklerle uygulandığını; ancak ilk somut sonuçların 3 ay içinde alınabildiğini belirtti.

Önümüzdeki 2-3 yıl içinde KOBİ’lerde yapay zekâ kullanımının hızla yaygınlaşması bekleniyor.


MIT Araştırması: Verimlilikte %67 Artış

Massachusetts Institute of Technology (MIT) tarafından yapılan bir araştırmaya göre, yalnızca ChatGPT kullanan çalışanlarda bile %67 oranında verimlilik artışı gözlemlendi.

Kobi AI’ye göre, insan uzmanlığı ile Agentic AI sistemlerinin birlikte çalıştığı hibrit ekiplerde bu oran daha da yukarı taşınabiliyor.


Yapay Zekâ KOBİ’ler İçin Rekabet Avantajına Dönüşüyor

Artan maliyetler ve yoğun rekabet ortamında yapay zekâ çözümleri, KOBİ’ler için hem maliyet optimizasyonu hem de iş gücü verimliliği açısından kritik bir araç haline geliyor.

Uzmanlara göre önümüzdeki dönemde yapay zekâ kullanan KOBİ’ler, kullanmayanlara kıyasla pazarda çok daha güçlü bir konuma sahip olacak.


TKU MAGAZİN sitesinden daha fazla şey keşfedin

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

Devamını oku

Sektörel Gündem

KUZKA’dan KOBİ’ler ve Yerel Ürünler İçin Destek Programı

Yayınlanma tarihi

-

Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı (KUZKA), yerel ürünlerin ticarileştirilmesi ve KOBİ’lerin rekabet gücünün artırılması amacıyla “2026 Yılı Yerel Ürün Ticarileştirme ve KOBİ Destek Merkezi Teknik Destek Programı”nı ilan etti.

TR82 Bölgesi kapsamındaki Kastamonu, Çankırı ve Sinop’ta uygulanacak programla, yerel potansiyelin ekonomik değere dönüştürülmesi ve işletmelerin üretimden pazarlamaya kadar birçok alanda güçlendirilmesi hedefleniyor.

10 Milyon TL Bütçeyle Geniş Kapsamlı Destek

Toplam 10 milyon TL bütçeye sahip program kapsamında; işletmeler, meslek kuruluşları, kamu kurumları, kooperatifler ve birlikler teknik destekten yararlanabilecek. Program, özellikle su ürünleri ve turizm işletmeleri başta olmak üzere bölgenin temel sektörlerinde rekabetçiliği artırmayı amaçlıyor.

Danışmanlıktan Dijital Pazarlamaya Kadar

KUZKA tarafından yürütülecek teknik destek programı;

  • danışmanlık,
  • eğitim,
  • fizibilite çalışmaları,
  • ürün geliştirme,
  • dijital pazarlama,
  • yeşil dönüşüm,
  • ticarileştirme

gibi alanları kapsıyor.

Program kapsamında talep başına sağlanacak destek üst limiti 500 bin TL, uygulama süresi ise en fazla 6 ay olarak belirlendi.

Başvurular KAYS Üzerinden Alınacak

Yıl sonuna kadar açık olacak programa başvurular, Ocak–Şubat döneminden başlamak üzere toplam 6 ayrı dönemde, ikişer aylık periyotlar halinde Kalkınma Ajansları Yönetim Sistemi (KAYS) üzerinden alınacak. Program bütçesinin tükenmesi halinde başvuru süreci sona erecek.

KUZKA yetkilileri, bölge ekonomisine ivme kazandırması beklenen programa yerel aktörlerin güçlü ve nitelikli projelerle başvurmasını beklediklerini ifade etti.

Programa ilişkin detaylı bilgilere ve başvuru rehberine, Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı’nın resmi internet sitesi üzerinden ulaşılabileceği bildirildi.


TKU MAGAZİN sitesinden daha fazla şey keşfedin

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

Devamını oku

Sektörel Gündem

KOBİ’lerin İhtiyaçlarına Yönelik Araştırma Projelerine Destek Geliyor

Yayınlanma tarihi

-

KOBİ’lerin rekabet öncesi kapasitesini artırmaya yönelik araştırma projeleri, TÜBİTAK koordinasyonunda desteklenecek. Collective Research Networking (CORNET) 41. çağrısı kapsamında, KOBİ’lerin ihtiyaçları doğrultusunda geliştirilecek ve akademik ortaklar tarafından yürütülecek kolektif projeler için 25 Mart’a kadar başvuru alınacak.

Uluslararası İş Birliği Şartı

TÜBİTAK’tan edinilen bilgilere göre, çağrı kapsamında en az iki katılımcı ülkenin yer aldığı uluslararası iş birliği projeleri desteklenecek. CORNET 41. çağrısına Almanya, Belçika, Brezilya, Çekya, İsviçre ve Türkiye katılım sağlayacak.

Uluslararası başvurularda, her ülkeden en az üç paydaşın projede yer alması zorunlu olacak. AR-GE ve inovasyon faaliyetlerinin; yükseköğretim kurumları, eğitim ve araştırma hastaneleri ile kamu kurum ve kuruluşları gibi araştırma kuruluşları tarafından yürütülmesi şartı aranacak.

KOBİ’ler Sürecin Merkezinde Olacak

Proje konularının, KOBİ’lerin ihtiyaçlarını belirlemek ve çıktıların yaygınlaştırılmasını sağlamakla görevli KOBİ şemsiye kuruluşları tarafından tanımlanması gerekiyor. Ayrıca başvurularda en az üç KOBİ’den oluşan bir kullanıcı grubunun yer alması zorunlu tutuluyor.

Kullanıcı grubunun, proje çalışmalarını yönlendirmesi ve projenin verimliliğine katkı sunması bekleniyor. Proje çıktılarının da birden fazla KOBİ’nin faydasına olması hedefleniyor.

Başvurular Ulusal ve Uluslararası Yapılacak

Çağrı kapsamında hem uluslararası hem de ulusal başvuru yapılması gerekiyor. Türkiye’de yerleşik yükseköğretim kurumları, eğitim ve araştırma hastaneleri ile kamu kurum ve kuruluşları, ulusal başvurularını Proje Başvuru Sistemi üzerinden gerçekleştirebilecek.

Yükseköğretim kurumları, eğitim ve araştırma hastaneleri ile kamu kurum ve kuruluşları, kabul edilen bütçeleri üzerinden yüzde 100 oranında desteklenecek.

Proje Süresi ve Destek Üst Limitleri

CORNET 41. çağrısı kapsamında desteklenecek projelerin süresi en fazla 24 ay olacak.

  • Proje başına TÜBİTAK’tan talep edilecek katkı tutarı 180 bin avroyu aşamayacak.
  • Yürütücü kuruluş başına destek üst limiti ise yükseköğretim kurumları, eğitim ve araştırma hastaneleri ile kamu kurum ve kuruluşları için 125 bin avro olarak belirlendi.

Uluslararası değerlendirme süreci sonunda desteklenmesine karar verilen projelerde, Türkiye’den yer alan ortakların proje giderleri TÜBİTAK tarafından karşılanacak.


TKU MAGAZİN sitesinden daha fazla şey keşfedin

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

Devamını oku
Reklam hba.com.tr

Trend olan