Sektörel Gündem
Çevre dostu sanılan kâğıt pipette ‘sonsuz kimyasal’ tehlikesi
Çevre dostu olarak pazara sunulan kâğıt pipetlerin, hem insana hem de çevreye zararlı olduğu ortaya çıktı. 39 farklı markada yapılan incelemelere göre kâğıt pipette sentetik kimyasal tespit edildi. PFAS adı verilen bu kimyasal, çevrede binlerce yıl varlığını sürdürüyor.

Başak Nur GÖKÇAM
Belçikalı araştırmacılar tarafından yapılan ve Hakemli Gıda Katkı Maddeleri ve Kirleticiler dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, ‘çevre dostu’ olarak lanse edilen kâğıt pipetlerin uzun ömürlü ve potansiyel olarak toksik kimyasallar içerdiğini tespit etti.
Bu analizin, Avrupa’da ilk kez, dünyada ise ikinci kez yapıldığı bildirildi. 39 farklı marka kâğıt pipetin test edildiği çalışmanın sonucuna göre pipetlerin çoğunda poli ve perfloraalkil maddeler (PFAS) olarak bilinen sentetik kimyasallar grubuna rastlandı. Kimyasalların ise yaygın olarak kâğıt bambudan yapılanlarda olduğu görüldü.

PFAS nedir?
Poli ve perfloraalkil (PFAS) olarak bilinen sentetik kimyasal grubu içinde 4 bin 700’den fazla kimyasal yer alıyor. Dış giyim, yapışmaz tava, ısı, leke ve suya dayanıklı ürünlerde kullanılan PFAS, hem insan hem de çevre için büyük tehdit oluşturuyor.
Parçalanması çok yavaş bir şekilde gerçekleşen bu kimyasallar, çevrede binlerce yıl varlığını sürdürebilme gücüne sahip. Bu nedenle de PFAS adlı kimyasal grubu, ‘sonsuz kimyasal’ olarak bilinmektedir. İnsan sağlığı açısından ciddi bir tehdit oluşturan PFAS’ın, karaciğer hasarı, tiroid, obezite, doğurganlık sorgunları, kolesterol ve kanser gibi pek çok sağlık sorununa yol açtığı biliniyor. Araştırmaya ilişkin değerlendirmede bulunan Temiz Atık Derneği Kurucusu Esra Kara, “Kâğıt pipetler, formunun bozulmaması için içine plastik konulan pipetlerdir. Yani tamamen kâğıt değildir. Zaten kâğıt olamaz çünkü şekli bozulur.
Ve bu kâğıt pipetler, sadece soğuk içeceklerde değil sıcak içeceklerde de tecih ediliyor. Sıcağa temas olduğunda da içindeki incecik plastik, küçük partiküller şeklinde vücuda alınıyor. Yani kâğıt pipet çevre dostu değil, tamamen sağlık düşmanı” dedi. Tek kullanımlık plastik atıkların önüne geçilmesi amacıyla plastik harici bir malzemeden farklı formda olan kâğıt, cam ve metal pipetlerin pazara sunulduğunun altını çizen Kara, “Bunların hiçbiri sağlıklı değil.
Örneğin 2019’da İngiltere’nin eski emekli jokeyi Elena Struthers, 60 yaşındayken, evinde düşme esnasında metal pipet kazası sebebiyle hayatını kaybetti. Bunun yanı sıra metal, hastalık taşıyıcılığı ile de bilinir. Cam pipetler de aynı şekilde kırılganlığı sebebiyle birçok kazaya neden olabilecek kadar tehlikelidir” diye konuştu.
En masumu plastik pipet
Kompozit atıkların, tüm atıklar içinde en işlevsizi olduğuna vurgu yapan Esra Kara, “Kâğıt pipetlerin hiçbiri masum değildir. Bizim kâğıt görünen malzemelerin direkt dönüşeceği algısını komple silmemiz şart. Çevreye atılan pipetlerin hepsi doğaya zarar ancak kullandığımız pipetleri düşünürsek en masumu plastik pipettir ve geri dönüşüme uygundur. Kağıt pipet ise yalnızca kağıttan yapılmadığı için geri dönüşemez. Pipet kullanımı için de yaş sınırına ihtiyaç var.
İçemeyecek olanlara pipet sunulabilir ama işletmelerde garsonların sormadan direkt pipet vermesini doğru bulmuyorum” dedi. 2 yıl önce kâğıt pipetin maliyetinin plastikten 8-10 kat daha fazla olduğunu hatırlatan Kara, “Kâğıdın maliyeti artsa da petrolün maliyetindeki artış nedeniyle pahalılık 5-6 kat düzeyine indi. Yine de kâğıt pipet hem daha maliyetli, hem de daha zararlı. Zaten öncelik o atığın çevrede olmayacağını sağlayacak bir bakış açısı. Bu nedenle bilinçlendirmeye yönelik eğitim şart. Bizim daha akılcı çözümlere yönelmemiz lazım” diye de ekledi.
Pipet kullanımından hızla vazgeçilmeli
Kâğıt ve bambu pipetlerinde PFAS’ın bulunmasının, bunların biyolojik olarak parçalanabilir olmadığını gösterdiğini belirten araştırmacı Dr. Groffen, paslanmaz çelik pipetlerde herhangi bir PFAS tespit etmediklerini belirtti. Bu nedenle de çelik pipet kullanımını ya da mümkünse pipetten kaçınılmasını önerdi.
2020 yılında tüm dünyada yasaklanmıştı
Canlı sağlığını bu denli tehdit eden PFAS adlı kimyasal, 2020 yılında küresel olarak yasaklandı. Fakat yapılan araştırmalar şunu gösteriyor ki yasağa rağmen üretimde kullanılmaya devam ediliyor. Üstelik daha sağlıklı olduğu düşünülen kâğıt pipetlerde. Vücutta uzun yıllar boyunca kalabilecek bu tehlikeli kimyasala ilişkin değerlendirmede bulunan araştırmacı Dr. Groffen, “PFAS’ın küçük miktarları, kendi başlarına zararlı olmasa da, vücutta halihazırda mevcut olan kimyasal yüke katkıda bulunabilir” dedi.
TKU MAGAZİN sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
Sektörel Gündem
Yapay Zekâ Kullanan KOBİ’lerde Verimlilik %67’ye Kadar Artıyor
Yapay zekâ, KOBİ’lerde yalnızca operasyonel hız kazandırmakla kalmıyor, doğrudan ölçülebilir finansal sonuçlar da üretiyor. Kobi AI Kurucusu Baran Kaya, yapay zekâyı iş süreçlerine entegre eden işletmelerde stok maliyetlerinin ortalama %30 iyileştiğini, çalışanların aynı sürede tamamladığı iş miktarının ise %67’ye varan oranlarda arttığını açıkladı.
KOBİ’lerde Yapay Zekâ ile Somut Finansal Kazanç
Baran Kaya’ya göre, KOBİ’lerde yapay zekâ kullanımı, soyut bir teknoloji yatırımı olmaktan çıkarak doğrudan rekabet avantajı sağlayan stratejik bir araca dönüşüyor.
Özellikle:
- Stok yönetimi
- Satın alma süreçleri
- Finansal planlama
- Teklif ve satış operasyonları
gibi alanlarda yapay zekâ destekli sistemler kısa sürede verimlilik sağlıyor.
Kaya, KOBİ’lerin veri yapısı ve işleyiş modelinin büyük ölçekli şirketlerden farklı olduğunu belirterek, geliştirdikleri sistemlerin bu gerçekliğe göre tasarlandığını vurguladı.
Agentic AI Yaklaşımıyla Yeni Dönem
Kobi AI altyapısında kullanılan büyük dil modelleri, daha geniş bir Agentic AI mimarisi içinde görev yapıyor.
Bu modelde:
- Yapay zekâ asistanları teklif hazırlıyor
- Satış süreçlerini destekliyor
- Analiz ve karar destek sistemleri üretiyor
- Birbirleriyle iletişim kurarak sonuçları denetliyor
Bu yapı sayesinde özellikle sınırlı insan kaynağına sahip KOBİ’ler, daha düşük maliyetle daha yüksek çıktı elde edebiliyor.
3 Ayda İlk Sonuç, 2-3 Yılda Yaygınlaşma Beklentisi
Baran Kaya, satın alma, stok ve finans süreçlerini yöneten yapay zekâ ekiplerinin henüz sınırlı örneklerle uygulandığını; ancak ilk somut sonuçların 3 ay içinde alınabildiğini belirtti.
Önümüzdeki 2-3 yıl içinde KOBİ’lerde yapay zekâ kullanımının hızla yaygınlaşması bekleniyor.
MIT Araştırması: Verimlilikte %67 Artış
Massachusetts Institute of Technology (MIT) tarafından yapılan bir araştırmaya göre, yalnızca ChatGPT kullanan çalışanlarda bile %67 oranında verimlilik artışı gözlemlendi.
Kobi AI’ye göre, insan uzmanlığı ile Agentic AI sistemlerinin birlikte çalıştığı hibrit ekiplerde bu oran daha da yukarı taşınabiliyor.
Yapay Zekâ KOBİ’ler İçin Rekabet Avantajına Dönüşüyor
Artan maliyetler ve yoğun rekabet ortamında yapay zekâ çözümleri, KOBİ’ler için hem maliyet optimizasyonu hem de iş gücü verimliliği açısından kritik bir araç haline geliyor.
Uzmanlara göre önümüzdeki dönemde yapay zekâ kullanan KOBİ’ler, kullanmayanlara kıyasla pazarda çok daha güçlü bir konuma sahip olacak.
TKU MAGAZİN sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
Sektörel Gündem
KUZKA’dan KOBİ’ler ve Yerel Ürünler İçin Destek Programı
Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı (KUZKA), yerel ürünlerin ticarileştirilmesi ve KOBİ’lerin rekabet gücünün artırılması amacıyla “2026 Yılı Yerel Ürün Ticarileştirme ve KOBİ Destek Merkezi Teknik Destek Programı”nı ilan etti.
TR82 Bölgesi kapsamındaki Kastamonu, Çankırı ve Sinop’ta uygulanacak programla, yerel potansiyelin ekonomik değere dönüştürülmesi ve işletmelerin üretimden pazarlamaya kadar birçok alanda güçlendirilmesi hedefleniyor.
10 Milyon TL Bütçeyle Geniş Kapsamlı Destek
Toplam 10 milyon TL bütçeye sahip program kapsamında; işletmeler, meslek kuruluşları, kamu kurumları, kooperatifler ve birlikler teknik destekten yararlanabilecek. Program, özellikle su ürünleri ve turizm işletmeleri başta olmak üzere bölgenin temel sektörlerinde rekabetçiliği artırmayı amaçlıyor.
Danışmanlıktan Dijital Pazarlamaya Kadar
KUZKA tarafından yürütülecek teknik destek programı;
- danışmanlık,
- eğitim,
- fizibilite çalışmaları,
- ürün geliştirme,
- dijital pazarlama,
- yeşil dönüşüm,
- ticarileştirme
gibi alanları kapsıyor.
Program kapsamında talep başına sağlanacak destek üst limiti 500 bin TL, uygulama süresi ise en fazla 6 ay olarak belirlendi.
Başvurular KAYS Üzerinden Alınacak
Yıl sonuna kadar açık olacak programa başvurular, Ocak–Şubat döneminden başlamak üzere toplam 6 ayrı dönemde, ikişer aylık periyotlar halinde Kalkınma Ajansları Yönetim Sistemi (KAYS) üzerinden alınacak. Program bütçesinin tükenmesi halinde başvuru süreci sona erecek.
KUZKA yetkilileri, bölge ekonomisine ivme kazandırması beklenen programa yerel aktörlerin güçlü ve nitelikli projelerle başvurmasını beklediklerini ifade etti.
Programa ilişkin detaylı bilgilere ve başvuru rehberine, Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı’nın resmi internet sitesi üzerinden ulaşılabileceği bildirildi.
TKU MAGAZİN sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
Sektörel Gündem
KOBİ’lerin İhtiyaçlarına Yönelik Araştırma Projelerine Destek Geliyor
KOBİ’lerin rekabet öncesi kapasitesini artırmaya yönelik araştırma projeleri, TÜBİTAK koordinasyonunda desteklenecek. Collective Research Networking (CORNET) 41. çağrısı kapsamında, KOBİ’lerin ihtiyaçları doğrultusunda geliştirilecek ve akademik ortaklar tarafından yürütülecek kolektif projeler için 25 Mart’a kadar başvuru alınacak.
Uluslararası İş Birliği Şartı
TÜBİTAK’tan edinilen bilgilere göre, çağrı kapsamında en az iki katılımcı ülkenin yer aldığı uluslararası iş birliği projeleri desteklenecek. CORNET 41. çağrısına Almanya, Belçika, Brezilya, Çekya, İsviçre ve Türkiye katılım sağlayacak.
Uluslararası başvurularda, her ülkeden en az üç paydaşın projede yer alması zorunlu olacak. AR-GE ve inovasyon faaliyetlerinin; yükseköğretim kurumları, eğitim ve araştırma hastaneleri ile kamu kurum ve kuruluşları gibi araştırma kuruluşları tarafından yürütülmesi şartı aranacak.
KOBİ’ler Sürecin Merkezinde Olacak
Proje konularının, KOBİ’lerin ihtiyaçlarını belirlemek ve çıktıların yaygınlaştırılmasını sağlamakla görevli KOBİ şemsiye kuruluşları tarafından tanımlanması gerekiyor. Ayrıca başvurularda en az üç KOBİ’den oluşan bir kullanıcı grubunun yer alması zorunlu tutuluyor.
Kullanıcı grubunun, proje çalışmalarını yönlendirmesi ve projenin verimliliğine katkı sunması bekleniyor. Proje çıktılarının da birden fazla KOBİ’nin faydasına olması hedefleniyor.
Başvurular Ulusal ve Uluslararası Yapılacak
Çağrı kapsamında hem uluslararası hem de ulusal başvuru yapılması gerekiyor. Türkiye’de yerleşik yükseköğretim kurumları, eğitim ve araştırma hastaneleri ile kamu kurum ve kuruluşları, ulusal başvurularını Proje Başvuru Sistemi üzerinden gerçekleştirebilecek.
Yükseköğretim kurumları, eğitim ve araştırma hastaneleri ile kamu kurum ve kuruluşları, kabul edilen bütçeleri üzerinden yüzde 100 oranında desteklenecek.
Proje Süresi ve Destek Üst Limitleri
CORNET 41. çağrısı kapsamında desteklenecek projelerin süresi en fazla 24 ay olacak.
- Proje başına TÜBİTAK’tan talep edilecek katkı tutarı 180 bin avroyu aşamayacak.
- Yürütücü kuruluş başına destek üst limiti ise yükseköğretim kurumları, eğitim ve araştırma hastaneleri ile kamu kurum ve kuruluşları için 125 bin avro olarak belirlendi.
Uluslararası değerlendirme süreci sonunda desteklenmesine karar verilen projelerde, Türkiye’den yer alan ortakların proje giderleri TÜBİTAK tarafından karşılanacak.
TKU MAGAZİN sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
-
1 Konu 1 Konuk5 yıl önceSarılar Group’un Genç Yöneticisi Hanifi Gürbüz: Yatırım Odaklıyız, Covid-19 Sürecinde Bile Çalışmalarımız Devam Ediyor…!
-
Özel Haber3 yıl önceELFATEK’TEN AKİBA
-
Ağır Yük Taşıma Araçları5 yıl önceGEMLİK AKTAŞ-1 LOJİSTİK’İN GURUR GÜNÜ
-
Özel Haber5 yıl önceHASANKEYF’TEKİ TARİHİ TAŞIYAN ÇABA MİSNAK, DÜNYADA YAPILAMAYANI YAPARAK HEM TARİHİ TAŞIDI HEM DE TARİHE GEÇTİ
-
Özel Haber5 yıl önceSalih Kodaman: Müşteriye verdiğimiz güven, bizim en büyük farkımız
-
Son Dakika5 yıl önceHareket Turquality ile Globaldeki Gücüne Güç Katacak
-
Son Dakika5 yıl önceDüzce eşrafından Sadettin Kayışoğlu vefat etti.
-
Sektörel Gündem5 yıl önceÖzbay Hidromekanik Yöneticisi Ertan Katık: Bir ömrü sektöre verdim

