Dünya zeytinyağı üretiminin yaklaşık 3’te 2’sini gerçekleştiren Avrupa Birliği (AB) ülkeleri son dönemdeki zorlu iklim koşullarından ciddi zarara uğruyor. AB verilerine göre, dünyadaki zeytinyağı üretiminin yaklaşık yüzde 67’sini Birlik üyesi ülkeler gerçekleştiriyor.

Akdeniz çevresindeki AB ülkelerinde yaklaşık 4 milyon hektarlık zeytinlik mevcut. AB ülkeleri buradan ortalama yılda 2 milyon ton kadar zeytinyağı ve 900 bin ton sofralık zeytin üretimi yapıyor. Avrupa ülkeleri arasında zeytinyağı üretiminde ilk sırayı İspanya alıyor. İspanya’yı, İtalya, Yunanistan ve Portekiz takip ediyor.

5 yıl öncesinde İspanya’nın zeytinyağı üretimi 1 milyon 790 bin ton seviyesindeyken son hasat dönemi olan 2022-2023’te üretim bu rakamın yaklaşık 3’te 1’ine düştü. 2021-2022 döneminde İspanya’nın zeytinyağı üretimi 1 milyon 491 bin ton seviyesindeyken, 2022-2023 hasat döneminde yarıdan daha fazla azaldı. İspanya’nın zeytinyağı üretimi 2022-23 döneminde bir önceki sezona göre yüzde 56 azalarak, 663 bin tona kadar geriledi. İtalya’da da zeytinyağı üretimi önceki yıl 329 bin tonken geçen yıl yüzde 27 azalarak 241 bin tona indi.

Benzer biçimde Portekiz’de de önceki yıl 206 milyon ton olan zeytinyağı üretim yüzde 39 azalarak 126 bin tona geriledi. Avrupa’nın önemli zeytinyağı üreticilerinden sadece Yunanistan’ın üretimi geçen yıl önceki yıla kıyasla yüzde 47 oranında artarak 232 bin tondan 340 bin tona çıktı. Sektördeki fiyatların takip edildiği Infa Oliva verilerine göre, 2020 yılı ağustos ayında 1.86 euro olan sızma zeytinyağının litre fiyatı, bu ay 7.82 euro seviyesine ulaştı. Böylece, zeytinyağı fiyatı son 3 yılda 4 kattan fazla artış gösterdi.

Bu dönemde zeytinyağı fiyatlarındaki artış yüzde 420’yi buldu. Sızma zeytinyağı fiyatı geçen yılın ağustos ayında ise 3.7 euro seviyesindeydi. Son 12 aydaki fiyat artışı iki katın üzerinde oldu. Son bir yılda zeytinyağı fiyatları yüzde 210 kadar yükseldi. Zeytin üreten ülkeleri bir araya getiren Madrid merkezli Uluslararası Zeytin Konseyi verilerinde 2022/23 mahsul yılında küresel zeytinyağı tüketiminin 3 milyon 55 bin ton, üretimin ise 2 milyon 730 bin ton olması öngörüyor.