İnşaatta büyüme sürüyor, sürdürülebilirlik tartışmaları derinleşiyor

Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB), 2026 yılının ilk İnşaat Sektörü Analizi Raporu’nu yayımladı. Raporda, ekonomik göstergelerin inşaat sektöründe büyümenin ivme kaybetmeden devam ettiğine işaret ettiği belirtilirken; kaynak kullanımı, çevresel etkiler ve sektörün uzun vadeli dayanıklılığına ilişkin tartışmaların karar vericiler açısından giderek daha belirleyici hale geldiği vurgulandı.

TMB’nin değerlendirmesine göre, kısa vadeli büyüme performansı ile uzun vadeli sürdürülebilirlik hedefleri arasındaki denge, hem kamu hem de özel sektör için stratejik bir kırılma noktası niteliği taşıyor.

Büyüme kamu yatırımlarıyla sınırlı kaldı

Rapora göre 2025 yılı, inşaat sektöründe büyümenin korunabildiği ancak bu büyümenin niteliğinin yoğun biçimde tartışıldığı bir dönem oldu. Deprem bölgesinin yeniden imarı ve büyük ölçekli kamu yatırımları, sektörün ekonomiye güçlü katkı sunmasını sağlarken; özel sektör kaynaklı talebin zayıf seyri, konut ve ticari yapı yatırımlarında kalıcı bir dengelenmenin önüne geçti. Bu tablo, büyümenin büyük ölçüde kamu destekli bir yapıya sıkıştığını ortaya koydu.

Yüksek maliyetler kırılganlığı artırıyor

Raporda, yüksek inşaat maliyetleri ile artan arsa ve finansman giderlerinin özellikle konut projelerinde kârlılığı baskıladığına dikkat çekildi. Hane halkının alım gücündeki gerileme ve yüksek borçlanma maliyetlerinin yeni proje başlangıçlarını sınırladığı belirtilirken, bu durumun orta ve küçük ölçekli firmalar açısından nakit akışı ve borçluluk risklerini daha görünür hale getirdiği vurgulandı.

Faiz ve finansman koşulları temkinli duruş getirdi

İnşaat sektörünün 2025 yılının üçüncü çeyreğinde yüzde 13,9 büyüyerek genel ekonominin üzerinde performans sergilediği ve üst üste 12 çeyrektir büyümesini sürdürdüğü hatırlatılan raporda, buna karşın büyümenin sürdürülebilirliğine yönelik belirsizliklerin devam ettiği kaydedildi. Yüksek finansman maliyetleri ve kamu yatırımlarındaki kısıtlamalar nedeniyle sektörün, vergi tevkifatı oranlarının düşürülmesi ve kamu müteahhitlerine tasfiye hakkı tanınması beklentisinin sürdüğü ifade edildi.

Yurt dışı projelerde gerileme

TMB raporuna göre Türk müteahhitler, 2025 yılında yurt dışında 19,7 milyar dolar tutarında 269 proje üstlendi. Böylece sektörün 1972’den bu yana ulaştığı toplam proje hacmi 557,3 milyar dolara yükseldi. Ancak küresel jeopolitik riskler ve finansmandaki daralma nedeniyle, 2025 performansının 2024’teki 30,3 milyar dolarlık seviyenin gerisinde kaldığı belirtildi. En fazla iş üstlenilen ülkeler sırasıyla Romanya, Irak ve Türkmenistan oldu.

İnşaat Zirvesi Türkiye 2026’ya hazırlık

Raporda ayrıca, “İnşaat Teknolojileri ve Yenilikçi Yapı Malzemeleri” temasıyla 17–18 Haziran 2026’da Ankara’da düzenlenecek İnşaat Zirvesi Türkiye (CST 2026) için hazırlıkların başladığı bilgisine yer verildi. Zirvede dijitalleşmeden yapay zekâya, döngüsel ekonomiden karbon emisyonlarının azaltılmasına kadar sektörün geleceğini şekillendirecek başlıkların ele alınması hedefleniyor.